Het gaat erom spannen in Londonderry

In Noord-Ierland vinden vandaag parlementsverkiezingen plaats. Het is zes jaar geleden dat deze Britse provincie een eigen regering had. Ondanks dit historische moment wordt in Londonderry een lagere opkomst verwacht. Voor een stad met zo'n bewogen verleden kan dat funest zijn.

(Van onze correspondent Esther Gotink)

LONDONDERRY (GPD) – Geen stad in Noord-Ierland is van oudsher zo politiek begaan als Londonderry, ook wel bekend als Derry. Vorige maand nog oordeelde de rechtbank dat het voorvoegsel 'London' niet mag worden geschrapt, hoe graag de republikeinen – tegenstanders van het Britse bestuur – dat ook zouden willen. Zij nemen alleen de naam Derry in de mond.

Ruim tachtig procent van de inwoners is katholiek èn voorstander van een Ierse eenwording. Bloody Sunday, de dag waarop het Britse leger dertien katholieke demonstranten in de stadswijk Bogside doodschoot, staat 35 jaar later nog in hun geheugen gegrift. Dit is het oorlogshart van Noord-Ierland waar loyalisten – de politieke opponenten – geen schijn van kans maken. Althans, als mensen naar de stembus komen.

En daar gaat het om spannen. Foyle, zoals dit kiesdistrict wordt genoemd om de hele Derry-Londonderry discussie te vermijden, houdt geen verkiezingen tussen nationalisten en loyalisten. De ware strijd vindt plaats tussen nationalisten onderling, namelijk Sinn Fein, de SDLP en enkele onafhankelijke kandidaten. ,,Ik denk wel dat we met z'n allen naar de stembus gaan'', zegt inwoner Michael Lynch. ,,Het is een recht dat wij ons katholieken niet mogen laten ontnemen. Maar het gaat erom spannen. De SDLP is hier altijd de grootste partij geweest, maar Sinn Fein wint steeds meer terrein.''

Sinn Fein is de politieke spreekbuis van het verboden republikeinse leger IRA. Hoewel de inwoners van Derry, net als de IRA, af willen van het Britse bestuur, stemmen ze traditioneel niet op Sinn Fein maar op het gematigde SDLP. Lynch: ,,Dat komt omdat de SDLP tegen geweld is, en omdat Bogside de thuishaven is van haar oud-leider John Hume.''

Hume won in 1998 de Nobelprijs voor de Vrede voor zijn inspanningen in het Noord-Ierse vredesproces. ,,Toen hij met pensioen ging, dachten we allemaal dat de SDLP zou instorten. Maar opvolger Mark Durkan doet het aardig. Ik ben benieuwd hoe het hem dit keer vergaat.'' Lynch wil niet zeggen op wie hij gaat stemmen: ,,Dat is iets waar we ons niet hardop over uitspreken.''

Sinn Fein heeft de afgelopen jaren door heel Noord-Ierland steeds meer terrein gewonnen. Of dat zo blijft, hangt van de hardlijnige republikeinen af: ze zijn woest dat Sinn Fein officieel besloten heeft de politiemacht te erkennen. De partij kon echter weinig anders, omdat de loyalistische tegenkandidaat DUP anders niet zou instemmen met nieuwe verkiezingen. Voor de republikeinen, die weinig vertrouwen hebben in het van oudsher Britse politiekorps, is Sinn Feins keuze echter moeilijk te behappen. En dat kan zetels kosten.

,,Sla de krant van vandaag maar open'', reageert een zestiger die zijn naam niet wil noemen. ,,Driehonderd voormalige IRA-gevangenen in Derry betuigen openlijk hun steun aan de onafhankelijke kandidaat Peggy O'Hara. Ze tonen daarmee hun verzet tegen Sinn Feins erkenning van de politie.'' O'Hara is moeder van één van de gevangenen die tijdens de hongerstaking van 1981 omkwamen. Verwacht wordt dat ze geen zetel in de afvaardiging bemachtigt, maar wel essentiële stemmen van Sinn Fein wegkaapt.

,,Als de aanhangers van SDLP èn Sinn Fein het laten afweten, hebben we een probleem'', zegt de oudere man. ,,Dan kunnen de loyalisten er met het been vandoor gaan, en zijn we weer helemaal terug bij af. Derry móet naar de stembus komen. We kunnen het ons niet veroorloven dat de 'Troubles' weer oplaaien.''