Tuesday, July 10, 2007

In het geel door Londen

De Tour de France begint dit jaar voor het eerst in de straten van hartjeLonden, te beginnen bij het parlement en eindigend op de Mall, nabij BuckinghamPalace. Hoe ziet deze route er uit op een doordeweekse dag? Een proefrit doorhet verkeersgeweld. Met gevaar voor eigen leven, want fietsen in Londen is link.Veel fietspaden houden zomaar op, vaak omdat het budget ontoereikend was.

(Van onze correspondent Esther Gotink)

LONDEN (GPD) - Londen is geen fietsstad, hoe graag burgemeester Ken Livingstone dat ook wil. Met een tolheffing op auto's hoopte hij dat meer stadsgenoten het rijwiel zouden verkiezen. Maar Londenaren kijken wel beter uit. Ze zijn als de dood voor gevaar, nemen niet het risico om per fiets door het verkeer telaveren.

De Britse hoofdstad is dit jaar voor het eerst toneel van de proloog en het vertrek van de eerste etappe van de Tour de France. Je vraagt je af waarom; het fietsen zit de Britten niet bepaald in het bloed. Automobilisten kijken nauwelijks uit voor fietsers, met als gevolg dat die regelmatig worden afgesneden en aangereden. Het verklaart het grote aantal fietsers dat een helm draagt.

De proloog op 7 juli is slechts 7,9 kilometer lang, maar hoe fietsbaar is die afstand op een normale werkdag? Tijd voor een testrit zonder dranghekken. Ik trek een gele trui aan, ofwel een fluorescerend hemd dat veel fietsers hier dragen om zichtbaar te zijn. Elke weggebruiker in Londen kent voorbeelden van ongelukken of bijna-ongelukken met tweewielers.

De rit begint bij politiek Westminster. De weg is breed maar het ontbreekt aan lijnen zodat taxi's, ubbeldekkers en ander autoverkeer naar eigen goeddunken het asfalt vullen. Ik fiets dicht langs de goot. Ter hoogte van Downing Street is het druk; toeristen willen een glimp opvangen van de nieuwe premier en vergeten dat het verkeer links rijdt. De verkeerde kant opkijkend steken ze over, waarbij het geluid van auto's ze doet terugdeinzen maar de geruisloze fietser het moet ontgelden. De fietsbel is een welkome accessoire.

Vlak voor het parlement gaat het ongemarkeerde wegdek over in zes rijbanen die drie richtingen op buigen. Auto's schieten over en weer om het juiste vak te vinden. Ik duik bij de Big Ben de stoep op, waar ik de afkeurende blik van een bewapende agent ontvang. De proloog leidt rechtsaf Victoria Street in, langs de imposante Westminster Abbey. Ik maak de oversteek via het zebrapad.

De reden waarom het in Londen ontbreekt aan goede fietsvoorzieningen is dat elk van de 32 stadsraden zijn eigen verkeersbudget heeft. Sommige vinden parkeervakken belangrijker, en in het krappe Londen moeten harde keuzes worden gemaakt. Het verklaart waarom fietspaden halverwege abrupt ophouden: het geeft de grens aan tussen twee stadsdelen met andere prioriteiten.

Buschauffeurs winden zich vaak op over rijwielen. Ze beschouwen ze als obstakels op hun busbaan en halen nodeloos in, om vervolgens bij een bushalte weer scherp naar links te steken en halt te houden. Het gevolg: boze blikken, middelvingers en gescheld. Je leert het snel aan. De helm begint te jeuken maar een eerste regenbui doet me beseffen dat het hoofddeksel ook z'n voordelen heeft.

Op het chique Buckingham Gate schurken luxe voertuigen wel erg gezellig tegen me aan. Ze vragen erom een paar krassen in hun glimmende laklaag te ontvangen. Van binnen schreeuw ik om een fietspad. Een zakenman zwaait naar een taxi. De wagen snijdt me, al remmend, af om zijn 'pakketje' op te halen. Bij de verkeerslichtendrukken bussen zich tegen het trottoir zodat fietsers er niet langs kunnen. Zo kunnen ze bij groen licht sneller optrekken. Zo'n mondkapje dat veel Londense fietsers dragen is geen gek idee; de uitlaatgassen dringen rechtstreeks mijn longen binnen.

Vlak voor Buckingham Palace ligt een autovrije laan. Alleen Tony Blair was hier deze week per auto welkom, om zijn ontslagbrief te brengen. Het rood gekleurde wegdek oogt mooi maar zit vol hobbels en putten. Moeten daar straks die dunne bandjes van de Tourrenners overheen? Op weg naar Hyde Park komt mijn wens uit:een fietsstrook! Het enthousiasme taant snel als blijkt dat een aantal auto's de strook als parkeerhaven gebruikt. Logisch: de witte fietsjes die op de weg waren geschilderd zijn halverwege vervangen voor parkeermeters.

Wellington Arch staart me uitnodigend aan, maar als ik rechtdoor wil om er onderdoor te fietsen, zoals de proloog dicteert, blijkt het autoverkeer linksaf te buigen. Even voel ik me aangeschoten wild. Toch maar weer die stoep op. Het rondje Hyde Park is een verademing, met name de Serpentine Brug biedt een prachtig uitzicht. In de verte wappert de vlag boven Buckingham Palace, een teken dat de koningin thuis is. Zal ze er volgende week ook zijn?

De autovrije route langs het meer is veilig, stil en aangenaam. Het is jammer weer zo snel in het verkeersgeweld te worden teruggeworpen. Wederom leidt de route langs Buckingham Palace (als dát geen hint is voor Hare Majesteit) en over The Mall, die rijkelijk behangen is met Union Jacks. Ik voel me waarachtig een wielrenner op weg naar de eindstreep.

Bij Trafalgar Square, dat volgende week ongetwijfeld stikvol toeschouwers staat, poog ik een ererondje. Maar het verkeer staat muurvast, zelfs een fiets past niet tussen de bumpers. Ik gooi het rijwiel over mijn schouder en loop de rotonde af. Die gele trui heb ik dubbel en dwars verdiend.